3.30' διάβασμα
 |
| ο φωτογράφος Μπιλ Σκόβιλ και ο Νόρμαν Ρόκγουελ |
Είναι γεγονός πως φωτογραφία υπήρξε ένα ευεργετικό εργαλείο για εικαστικούς καλλιτέχνες, από τον Τόμας Ίκινς και τον Έντγκαρ Ντεγκά μέχρι τον Ντέιβιντ Χόκνεϊ. Επίσης για τους εικονογράφους των περιοδικών και της διαφήμισης του πρώτου μισού του 20ού αιώνα. Το ίδιο σημαντική υπήρξε και για τον σπουδαίο καλλιτέχνη και εικονογράφο Νόρμαν Ρόκγουελ (1894-1978), ο οποίος φρόντιζε να δημιουργεί σκηνές, αποτυπωμένες από κάμερα, που απεικόνιζαν τις ιδέες του πλήρως υλοποιημένες.
Στην αρχή της καριέρας του, ο Ρόκγουελ προσλάμβανε μοντέλα για να ποζάρουν για τους χαρακτήρες στους πίνακές του. Ωστόσο, αρχίζοντας στα μέσα της δεκαετίας του 1930, ο εξελισσόμενος νατουραλισμός του έργου του τον οδήγησε να αγκαλιάσει τη φωτογραφία, η οποία γινόταν όλο και περισσότερο δημοφιλής ως χρήσιμο εργαλείο και ως φυσικός σύμμαχος για τους εικαστικούς καλλιτέχνες, ιδιαίτερα στη διαφήμιση, που εργάζονταν υπό αυστηρές προθεσμίες. Για τον Ρόκγουελ, ήδη γνωστού ως «το παιδί με το φωτογραφικό βλέμμα», η φωτογραφία ήταν κάτι περισσότερο από ένα εργαλείο. Η κάμερα έφερε έναν νέο ρεαλισμό και αυθεντικότητα στο έργο του και άνοιξε ένα παράθυρο στην οξυδερκή παρατηρητικότητα και γλαφυρότητα που καθορίζει την τέχνη του. Η συνεργασία με φίλους και γείτονες αντί για επαγγελματίες μοντέλα πυροδότησε τη φαντασία του Ρόκγουελ, παρέχοντάς του μια ευρεία γκάμα καθημερινών προσώπων, ενώ η ικανότητα της κάμερας να αποτυπώσει μια φευγαλέα έκφραση ή να παγώσει μια δύσκολη πόζα του έδωσε ελευθερία κινήσεων στην επινόηση και κατασκευή των οπτικών του αφηγήσεων και στην αποτύπωση, μερικές φορές τυχαία, των αποχρώσεων του χαρακτήρα για τις οποίες είναι αγαπητός.
«Για περισσότερα από 40 χρόνια, οι φωτογραφίες ήταν τα δομικά στοιχεία της τέχνης του Νόρμαν Ρόκγουελ», εξηγεί η Στέφανι Πλάνκετ, αναπληρώτρια διευθύντρια και επικεφαλής επιμελήτρια του Μουσείου Νόρμαν Ρόκγουελ. Μετά τα προκαταρκτικά του σκίτσα, απετέλεσαν τις πρώτες, εν τοις πράγμασι, απεικονίσεις των ιδεών του. Σε αυτό το κρίσιμο στάδιο μεταξύ της έμπνευσης και του καμβά, ο Ρόκγουελ χορογράφησε τα στοιχεία του χαρακτήρα, της έκφρασης, του σκηνικού και της λεπτομέρειας, δημιουργώντας φωτογραφικές εικόνες που έγιναν τα πρότυπα για τους πίνακές του. Η φωτογραφία έφερε όλα τα σημαντικά στοιχεία της τέχνης του Ρόκγουελ πλήρως υπό τον άμεσο έλεγχό του. Για έναν καλλιτέχνη με «μάτι κάμερα», αφηγηματική ιδιοφυΐα και αφοσιωμένο στην σχολαστική τελειομανία, δεν μπορεί να φανταστεί κανείς καλύτερο εργαλείο.
Η διαδικασία περιλάμβανε την αναζήτηση μοντέλων και τοποθεσιών, την επιλογή κοστουμιών και σκηνικών αντικειμένων, και την προσεκτική ενορχήστρωση κάθε στοιχείου του σεναρίου του για να φωτογραφηθεί πριν βάλει πινέλο στον καμβά. Ο Ρόκγουελ σκηνοθετούσε τις φωτογραφίες του όπως ένας σκηνοθέτης κινηματογράφου συνεργάζεται με έναν διευθυντή φωτογραφίας, δίνοντας οδηγίες στους φωτογράφους του πότε να τραβήξουν, αλλά ποτέ δεν πάτησε ο ίδιος το κουμπί της μηχανής. Δημιούργησε δεκάδες ή εκατοντάδες φωτογραφίες για κάθε νέο θέμα, μερικές φορές αποτυπώνοντας ολοκληρωμένες συνθέσεις και άλλες φορές συνδυάζοντας ξεχωριστές εικόνες μεμονωμένων στοιχείων.
Παρήχθη έτσι έναν πλήθος φωτογραφιών για κάθε νέα σύνθεση, τις οποίες στη συνέχεια μετέφερε, ολόκληρες ή εν μέρει, στο τελικό του έργο. Το χάρισμα της αφήγηση και της σκιαγράφησης χαρακτήρων που καθορίζουν τις εικονογραφήσεις του διακρίνουν εξίσου και τις φωτογραφίες του. Ο Ρόκγουελ συνεργάστηκε με πολλούς φωτογράφους στη διάρκεια της καριέρας του, αλλά τρεις είναι υπεύθυνοι για την πλειονότητα των φωτογραφιών του – ο Τζιν Πέλαμ, ο Μπιλ Σκόβιλ και ο Λουίς Λαμόν. Οι Πέλαμ και Λαμόν έγιναν και μοντέλα για τις εικονογραφήσεις του Ρόκγουελ.
 |
| Λουίς Λαμόν, ο φωτογράφος Μπιλ Σκόβιλ και ο Νόρμαν Ρόκγουελ, π. 1962 |
 |
| Τζιν Πέλαμ, Φωτογραφία αναφοράς για το Soda Jerk, 1953 |
 |
| Τζιν Πέλαμ, Φωτογραφία αναφοράς για το Soda Jerk, 1953 |
 |
| Νόρμαν Ρόκγουελ, 'The Soda Jerk', 22 Αυγούστου 1953 |
 |
| Νόρμαν Ρόκγουελ, The Runaway, 1958 εξώφυλλο περιοδικού |
 |
| διάφορες λήψεις προετοιμασίας για το 'The Runaway', 1958 αγνώστου φωτογράφου |
Ένα χαρακτηριστικό δείγμα της όλης διαδικασίας είναι το έργο "Κριτικός Τέχνης", μια εικονογράφηση εξωφύλλου για το περιοδικό The Saturday Evening Post, του 1955, το οποίο αποκαλύπτει τα στάδια δημιουργίας ενός έργου με τη μεγαλύτερη λεπτομέρεια, μέσω μικρών σκίτσων, σχέδιο με κάρβουνο σε μεγάλη κλίμακα, του πρωτότυπου πίνακα και φωτογραφιών. «Τα σχέδια του Ρόκγουελ αποκαλύπτουν προσεκτική εξέταση μικρών λεπτομερειών που προστέθηκαν αργότερα και αναδείχθηκαν με χρώμα, σκίαση και την υφή του χρώματος», λέει η Πλάνκετ. «Στο "Κριτικός Τέχνης", ο Ρόκγουελ απείχε πολύ από το να ξεκινήσει τον τελικό του πίνακα όταν ολοκλήρωσε αυτό το σχέδιο - αφιέρωσε περισσότερο χρόνο σε αυτό το έργο παρά σε οποιοδήποτε άλλο εξώφυλλο. Το πρόσωπο της γυναίκας στο πορτρέτο άλλαξε τουλάχιστον 17 φορές. Για κάθε αλλαγή, ο Ρόκγουελ ζωγράφιζε ένα ξεχωριστό σκίτσο με λάδι σε διαφάνεια, το οποίο μπορούσε στη συνέχεια να τοποθετήσει για εξέταση μέσα στο πλαίσιο του πορτρέτου. Κάποια στιγμή, αυτό το πορτρέτο σε στυλ Φρανς Χαλς μετατράπηκε σε ένα Πίτερ Πάουλ Ρούμπενς, και ο Ρόκγουελ αντικατέστησε το τοπίο του 17ου αιώνα με μια ομάδα εκφραστικών Ολλανδών ευγενών που προσκαλούν τη συμμετοχή στην επινοημένη πραγματικότητα του Ρόκγουελ».
 |
| Τζιν Πέλμαν, «κριτικός τέχνης» φωτογραφία αναφοράς, 1955 |
 |
| Νόρμαν Ρόκγουελ, «κριτικός τέχνης» εξώφυλλο περιοδικού, 1955 |
Το «Κριτικός Τέχνης» είναι ένα από τα πιο δημοφιλή και εκτενώς αναλυμένα έργα του καλλιτέχνη. Ο φωτογράφος του Ρόκγουελ, Μπιλ Σκόβιλ, πίστευε ότι αυτό το έργο: «προκάλεσε τα περισσότερα προβλήματα και...αγωνία από οποιοδήποτε άλλο. Πέρασε πολύ άσχημα μέχρι να το τελειώσει». Τουλάχιστον 13 διαφορετικές μελέτες προηγήθηκαν της ολοκλήρωσης του πίνακα. Η Πλάνκετ σημειώνει ότι η ελαφρώς προκλητική φύση της ίδιας της σύνθεσης μπορεί να εξηγεί τις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο καλλιτέχνης, ή μπορεί να ήταν η ευαισθησία του γεγονότος ότι τα τελικά μοντέλα του Ρόκγουελ ήταν η σύζυγός του, Μαίρη Μπάρστοου Ρόκγουελ (που φωτογραφήθηκε σε τουλάχιστον δύο συνεδρίες) και ο μεγαλύτερος γιος τους, Τζάρβις.
επιμέλεια-κείμενο-προσαρμογή: Κάππα Λάμδα
© periopton
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας
η καθ' οιονδήποτε τρόπο χρήση/αναπαραγωγή/ιδιοποίηση
του παρόντος άρθρου (ολόκληρου ή αποσπασμάτων)
%20-1.webp)
%20-2.webp)
.webp)
.webp)
%20(2).webp)
%203.webp)
.webp)
%20(%C2%A9%20Martin%20Parr%20%20Magnum%20Photos).webp)
