5' διάβασμα
χαρακτηριστικό πορτραίτο του Τζακ Κέρουακ,
με το βιβλίο οδηγιών μηχανοδηγού τραίνων στην τσέπη,
σε μια έξοδο κινδύνου, Νέα Υόρκη.
Φωτογραφία του Άλεν Γκίνσμπεργκ,1964.
Ενώ το μπιτ γράψιμο παρουσιάζεται συχνά σαν μια αυθεντική κατάθεση στη βιωμένη εμπειρία, η σχέση με τη φωτογραφία παρείχε ένα παράλληλο πεδίο για να ερευνήσουν τον ρόλο που διαδραματίζει «στη σύλληψη» των γεγονότων της στιγμής. Το συγκεκριμένο γράψιμο συχνά μιμείται άμεσα τη "ροή" των αυθόρμητων εμπειριών, αλλά στη φωτογραφία, που παγώνει μια στιγμή του χρόνου σε μια εικόνα, δημιουργεί μια σειρά χασμάτων στη χρονική συνοχή. Η φωτογραφία αφήνει το παρελθόν να γίνει παρόν πάλι αλλά με μια διαφορά. Η φωτογραφία δεν είναι προφανώς το ίδιο το γεγονός, οι τίτλοι, τα σχόλια και η προσθήκη κειμένου που προορίζονται να γεφυρώσουν αυτήν την απόσταση, χρησιμεύουν μόνο στο να τονίσουν περισσότερο το χάσμα μεταξύ της αρχικής στιγμής και της μετέπειτα αντιπροσώπευσής της. Αλλά οι μπιτ συγγραφείς δεν αποδέχονται παθητικά τέτοια χάσματα, αντίθετα, θεωρητικοποιούν, υιοθετούν, και τα αναπαράγουν.
Η έρευνα αυτού τού χάσματος και η θέση του στη μπιτ θεώρηση δίνει μια καλύτερη κατανόηση του μπιτ κινήματος -της επιστροφής στη στιγμή. Αυτό το κενό δεν είναι απλά μια έλλειψη αλλά ένα πεδίο πληρότητας. Η φωτογραφία ταιριάζει τέλεια σε μια τέτοια έρευνα. Η θέση της φωτογραφικής εικόνας σαν αναπαραστατικό μέσο θέτει υπό αμφισβήτηση τη σχέση μεταξύ της αυθόρμητης ζωής που συντελέστηκε τώρα και τις διαμεσολαβήσεις που επιδιώκουν να αντιπροσωπεύσουν το παρόν καθώς ξεθωριάζει και σβήνει. Σαν δείκτης του πραγματικού που υπάρχει σε δύο διαστάσεις, σαν τυχαίος δείκτης ορίου μεταξύ του παρελθόντος-παρόντος-μέλλοντος και σαν ένα πολιτιστικό σύμβολο της συνεχώς αμφισβητούμενης αλήθειας, η φωτογραφία εμπλέκεται άρρηκτα στο θέμα του χάσματος μεταξύ του ζώ και καταγράφω.
Ο Νιλ Κάσαντι
σε μάντρα μεταχειρισμένων
στο North Beach, Σαν Φρανσίσκο.
Φωτογραφία του Άλεν Γκίνσμπεργκ -1955.
Και μια και ο λόγος στην καταγραφή, η πιο πλούσια από τις εμπνεύσεις που κατέγραψε ο Κέρουακ ήρθε στην Πόλη Βικτόρια στο Μεξικό, τον Ιούνιο του 1950, ενισχυμένη από μάμπο και δόσεις μαριχουάνας. Εδώ, σε αυτό που θα γινόταν ίσως η πιο εκστατική στιγμή του 'Στο Δρόμο', με "υψηλές-αιώνιες σκέψεις," ο Τζακ και ο Νιλ είπαν στον νεαρό ιδιοκτήτη ενός πορνείου ότι ήθελαν να ακούσουν μάμπο, το οποίο είχαν ερωτευτεί όταν το άκουσαν από τους Μεξικανούς στην Καλιφόρνια και τους Κουβανούς και Πορτορικανούς στη Νέα Υόρκη. Ο ιδιοκτήτης επέστρεψε με μια στοίβα δίσκων, κυρίως του Πέρεζ Πράδο. Τους έβαλε σε ένα τζουκ μποξ: "Ο θόρυβος μας συντάραξε [τον Νιλ] και ... εμένα στην συνειδητοποιώντας ότι ποτέ δεν είχαμε τολμήσει να παίξουμε μουσική όσο δυνατά θέλαμε, και αυτό ήταν όσο δυνατά θέλαμε."
Στο παραλήρημά του, ο Τζακ νόμιζε ότι άκουσε, στη διαπεραστική δυσαρμονία του Πράντο, ήχους της αποκάλυψης:
«Όλα αυτά τα τρομερά ηχητικά κύματα αντηχούσαν και εκρήγνυντο στο χρυσό, μυστηριώδες απόγευμα, σαν τους ήχους που περιμένεις να ακούσεις την τελευταία μέρα του κόσμου και τη Δευτέρα Παρουσία. Οι τρομπέτες ακουγόταν τόσο δυνατά που νόμιζα ότι θα τις άκουγαν καθαρά μέχρι και στην έρημο, από όπου άλλωστε προέρχονταν. Τα τύμπανα ήταν τρελά... Τα πιανιστικά μοντούνος έπεφταν καταρρακτωδώς πάνω μας από το ηχείο... Οι τελικοί τελικοί ήχοι της τρομπέτας που ακολουθούσαν τις κορυφώσεις των τυμπάνων, όπως τα κόνγκα και τα μπόνγκο... πάγωσαν τον Ντιν για μια στιγμή μέχρι που ανατρίχιασε και ίδρωσε. Άκουσα τις τρομπέτες να συντρίβουν το φως που είχα δει και έτρεμα μέσα στις μπότες μου.» Καταλήγοντας σε ένα κλασικό απόσπασμα: «Ο ρυθμός του μάμπο είναι ο ρυθμός των κόνγκα από το Κονγκό, τον ποταμό της Αφρικής και του κόσμου· είναι πραγματικά ο ρυθμός του κόσμου.»
Πρώτη συνάντηση Τίμοθι Λίρι και Νιλ Κάσαντι
στο λεωφορείο του Κεν Κίζι, Μίλμπρουκ, Νέα Υόρκη.
Η φωτογραφία είναι του Άλεν Γκίνσμπεργκ,1964.
Ο Νιλ Κάσαντι από την άλλη, ήταν ένας σωματώδης αισθησιαστής, διάσημος για την αναζήτηση της ηδονής. Η "μυϊκή ορμή του δικού του αφηγηματικού ύφους και ενθουσιασμού" ενέπνευσε το "Στο Δρόμο" του Κέρουακ. Η ιρλανδική ομορφιά του, ο γοητευτικός του λόγος και ο δυναμικός του σωματότυπος ενθουσίαζαν πολλούς, άνδρες και γυναίκες, αλλά αυτός ο σεξουαλικός αθλητής ήρθε οπλισμένος με πνευματική φιλοδοξία: η λίμπιντό του συνδέονταν με την επιθυμία του να κερδίσει τους μορφωμένους φίλους και να κυριαρχήσει στον μοντερνισμό τους. Ήταν πρόθυμος να μάθει λογοτεχνία τόσο από τον Κέρουακ όσο και από τον Γκίνσμπεργκ, και ο λόγος του απελευθέρωσε με τη σειρά του τόσο τον συγγραφέα όσο και τον ποιητή. Τους βοήθησε να βρουν τις φωνές τους, αλλά μάλλον και τις ερωτικές τους ατραπούς, καθώς και οι δύο μιλούσαν συνεχώς για την εκπληκτική σεξουαλικότητά του.
Ο Κάσαντι ήταν ένας χορευτής γεμάτος ενέργεια. Του άρεσε να επιδεικνύει το σώμα του, περπατώντας μυώδης, ξυπόλητος και με γυμνό στήθος, δηλώνοντας έτοιμος για δράση. Βλέποντας το πάθος του για τα αφροκουβανέζικα κρουστά, ο Τζον Κλέλον Χολμς έγραψε στο μυθιστόρημά του 'Go' του 1952: «Κάθε φορά που σταματούσαν στο φως των διασταυρώσεων, ο [Νιλ] αυτοσχεδίαζε με τα δύο χέρια στο ταμπλό, χτυπώντας κοφτούς ρυθμούς... Ο [Κέρουακ] ακολουθούσε τον ρυθμό από τη δική του πλευρά του ταμπλό, διαφοροποιώντας τον κάπως».
Η προσέγγιση του Νιλ στο μάμπο ήταν έντονη και σωματική, και εκφραζόταν μέσω των κρουστών και του χορού. Όπως θυμάται η χήρα του, Κάρολιν: «Τα σχόλια του Νιλ για το μάμπο συνίσταντο ουσιαστικά σε ήχους, όχι σε λέξεις, και από τη γλώσσα του σώματος». Αυτό θα παρέμενε και μετά την ένταξη του Κάσαντι στους Merry Pranksters του Κεν Κέσι τη δεκαετία του 1960.
Δεν τον φανταζόταν αδικαιολόγητα ο συγγραφέας Τομ Γούλφ να χορεύει σε ένα μπουγκαλού-μάμπο του Τζο Κούμπα, καθώς τον παρακολουθούσε να εκτελεί τον χαρακτηριστικό του χορό άρσης βαρών:
«Στην άκρη βρίσκεται ένας άντρας γύρω στα 40 με πολλούς μυς, όπως μπορείτε να δείτε επειδή δεν φοράει πουκάμισο – μόνο ένα καφέ παντελόνι και κόκκινες δερμάτινες μπότες και το απίστευτο σώμα του – και φαίνεται να βρίσκεται σε μια κινητική έκσταση, πετώντας ένα μικρό σφυρί στον αέρα ξανά και ξανά, καταφέρνοντας πάντα να πιάσει τη λαβή καθώς πέφτει με τα χέρια και τα πόδια του να κουνιούνται συνεχώς, τους ώμους του να περιστρέφονται και το κεφάλι του να αναπηδά, όλα με έναν σπασμωδικό ρυθμό, σαν να παίζει κάπου ο Τζο Κούμπα το 'Bang Bang'.»
Ο Γουλφ αποτύπωσε σωστά τη σύνδεση του Νιλ με την έκσταση, καθώς και τα μπαμπο-κικ και τις περιστροφές των ώμων. Το τελευταίο αποτελεί ένα αρχαίο σύμβολο του Κονγκό που συμβολίζει την έκσταση του πνεύματος, το οποίο ονομάζεται μαγιέμπο.
 |
| Στιγμιότυπα με τον Νιλ Κάσαντι από την ταινία 'Neal Cassady is Speed Limit: In the Backhouse and On the Road'. Η πρώτη κινηματογράφηση έγινε από τον Ken Kesey and the Merry Pranksters, 1965. |
Περίπου 55 χρόνια μετά τον τραγικό, «μπλουζ» θάνατο του Νιλ το 1968, δίπλα σε σιδηροδρομικές γραμμές κοντά στο Σαν Μιγκέλ Αγιέντε του Μεξικού —«Θάψτε με δίπλα στις γραμμές, για να μπορέσει η ψυχή μου να πάρει το τρένο και να φύγει»— τα στιγμιότυπα που χορεύει εξακολουθούν να έχουν τη δύναμη να ενθουσιάζουν τον κόσμο.
Οι σκηνές είχαν γυριστεί από τον φίλο του Κάσαντι, Κέσι, γύρω στο 1965, σε ταινία Super 8. Μέσα από αυτά, ο Κάσαντι αφήνει στην ιστορία περιστροφές, χτυπήματα ποδιών και δονήσεις που θυμίζουν μάμπο, με το σώμα του να λάμπει κάτω από το φως του ήλιου. Σε ένα ασπρόμαυρο κλιπ χορεύει δίπλα σε μια γυναίκα σε στυλ μάμπο, κουνώντας τα χέρια του προς τα εμπρός και τεντώνοντας τους δικέφαλους μυς του. Είναι γυμνόστηθος και χαρούμενος. Το κεφάλι του κουνιέται εκστατικά. Σε ένα άλλο απόσπασμα, αυτή τη φορά έγχρωμο, ο Κάσαντι χορεύει, χρησιμοποιώντας ένα κόκκινο ύφασμα που μοιάζει με σημαία. Το κεφάλι του γέρνει προς τα πίσω σε μια εκστατική γωνία. Τρέχει προς τα αριστερά, σταματώντας για να πάρει μια πόζα που μοιάζει με μπαλέτο. Εκθέτοντας τον κορμό του αλλά κρύβοντας τα γεννητικά του όργανα, χορεύει σκανταλιάρικα σαν να ήταν γυμνός.
 |
| Στιγμιότυπα με τον Νιλ Κάσαντι από την ταινία 'Neal Cassady is Speed Limit: In the Backhouse and On the Road'. Η πρώτη κινηματογράφηση έγινε από τον Ken Kesey and the Merry Pranksters, 1965. |
Σε μια άλλη σκηνή, ο Κάσαντι ανεβαίνει σε ένα βάθρο και αρχίζει να χορεύει ζωηρά. Όπως πάντα, επιδεικνύει το σώμα του, περιστρεφόμενος, γυρίζοντας, κουνώντας τα χέρια του, κάνοντας διατάσεις. Σφίγγει και χαλαρώνει τους κοιλιακούς του μυς. Αλλά είναι υπό την επήρεια κάποιου ναρκωτικού· το φάρμακο νικά, πέφτει από το βάθρο του. Είναι μια ανατριχιαστική πρόβλεψη για τον τρόπο που θα πέθαινε, καταρρέοντας από έναν θανατηφόρο συνδυασμό βαβιτουρικών και τεκίλας, και πεθαίνοντας από την έκθεση σε ακραίες καιρικές συνθήκες.
Αλλά μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν γεμάτος ζωή, ειδικά όταν άκουγε μπόπ ή μάμπο. Σε ένα γράμμα προς τον Κέρουακ με ημερομηνία 23 Ιουλίου 1948, ο Κάσαντι περιέγραψε τον τρόπο που του άρεσε να ανταποκρίνεται στη τζαζ:
«Τρελά μάτια λάμπουν από αγάπη καθώς ανοίγουν διάπλατα επιβεβαιώνοντας τη χαρά... Βάζω το δίσκο να γυρίζει, κλείνω τα μάτια μου καθώς βάζω τη βελόνα στο αυλάκι· όταν αρχίζουν οι πρώτες νότες, τα πόδια μου άρχισαν ν'αντιδρούν ανακλαστικά στον ήχο... Μέχρις ότου φτάσει το ρεφρέν, όλο μου το σώμα είναι σε κίνηση, τα χέρια χτυπάνε τον αέρα, το κεφάλι ακολουθεί.»
Ο Χακ Φιν χόρευε τώρα όπως ο Μπίγκ Τζιμ. (Κ. Λ.)
η καθ΄οιονδήποτε τρόπο αναδημοσίευση/χρήση/ιδιοποίηση
του παρόντος άρθρου, (ολόκληρου ή αποσπασμάτων)
