where art is always in focus

20.4.20

οὐκ ἔστιν ὧδε


 2.30' διάβασμα



📸© Κ.Λ.
από την ενότητα
"χώροι αναμονής και εκδοτήρια εισιτηρίων"

   Την καθημερινή ζωή τη στοιχειώνει η διάχυτη ανησυχία ενός πρόωρου θανάτου, ασχέτως αιτίας. Η αγωνία για την παροδικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Μετά η μετενσάρκωση, η δεινοπάθεια και τέλος ο θάνατος, προσφέρουν την κάθαρση από τον καθολικό φόβο της θνησιμότητας. Εξασθενεί η ανασφάλεια. «Το μέλλον δεν είναι πια όπως ήταν» κατά τον Πωλ Βαλερύ. Πρώτη στην κλίμακα πόνου η απώλεια παιδιού. Ενας αέναος όλεθρος. Η Παρθένος γνώριζε; Οι Αναγεννησιακοί γνέφουν ναι· γνώριζαν και οι δύο. Ιδιαίτερα στον πίνακα του Τζιοβάνι Μπελίνι, το βλέμμα που διασταυρώνεται με το δικό μας το καταδεικνύει με συγκλονιστικό τρόπο. Και εκεί, συναντούμε κάτι που η λογική αδυνατεί να χωρέσει: ένα βλέμμα που γνωρίζει. Όχι που υποπτεύεται, όχι που φοβάται — που γνωρίζει. Η χαρά της γέννησης και η θλίψη της απώλειας δεν είναι διαδοχικές· είναι ταυτόχρονες, αλληλοδιαπλεκόμενες, αδιαχώριστες. 
   Μήτηρ Θεού επιγράφει. "Υπήρξεν έτι το άριστον εκείνο, Ελληνικός" *(1) Η Ελληνίδα Μαντόνα. Παναγία. Η Παναγία δεν στέκεται στον χρόνο — στέκεται εκτός χρόνου, εκεί όπου η αρχή και το τέλος είναι το ίδιο σημείο, αναγνωσμένο από δύο κατευθύνσεις.
Μια άκρως μυστηριακή χροιά, ο γρίφος ενός καθρέφτη που δεν δείχνει αυτό που υποθέτεις ότι δείχνει, αλλά ανακαλύπτεις τον προβλεπόμενο εαυτό σου, ως ένα παρεπόμενο σύνολο από πλήρως πραγματοποιημένες, αμετάβλητες αλήθειες.
   «Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο και ο μέλλων χρόνος περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο». 

   Μια επίγνωση αόρατη αλλά και η προφανής σαφήνεια ενός memento mori. Κρανία και όργανα έρευνας φωτισμένα από τις διστακτικές φλόγες κεριών... ανώφελα ∙ η επιστήμη σηκώνει τα χέρια, ένα παραβάν χωρίζει το εδώ από το επέκεινα. Το παραβάν είναι λεπτό. Διαπερατό. Κατασκευασμένο από φως. Το πέπλο της Βερονίκης. 
   Φρούτο στο χέρι, το φύλλο του νεκρού.  Το φρούτο στο χέρι σαπίζει. Το φύλλο κιτρινίζει. Πέφτει. Πτώση και κάθαρση. Η πτώση κουβαλά τη σπορά της επόμενης άνοιξης — όχι ως παρηγορία, αλλά ως βιολογική, κοσμολογική, μεταφυσική αναγκαιότητα. Η κάθαρση δεν είναι ανακούφιση· είναι μεταμόρφωση. Αυτό που ήταν φόβος γίνεται επίγνωση. Αυτό που ήταν απώλεια γίνεται πέρασμα. Οι άνθρωποι φεύγουν πάνω στον κυματισμό της πεντατονικής ενός μοιρολογιού.

 
    «...τι μπορούσε να έχει γίνει και τι έχει γίνει, δείχνουν προς ένα τέλος, που είναι πάντοτε παρόν».

📸© Κ.Λ.
all rights reserved

   Το να υποθέσεις ότι κατανοείς το όλον είναι σαν να διακινδυνεύεις την ερμηνεία όχι του τρόπου, αλλά της ιδέας του τρόπου.Αυτού του είδους η επαναξιολόγηση μπορεί να συμβεί όταν τα γεγονότα διαταράσσουν τους συνήθεις τρόπους και τα νοήματα της ζωής σου. Μπορεί να σε απομακρύνουν όχι μόνο από τον εαυτό σου, αλλά από την εποχή σου, να μεταφερθείς σε ένα συγκεκριμένο παρελθόν που φαίνεται να διαλύει, σε μια λάμψη αναμφισβήτητης πραγματικότητας, όλα όσα νόμιζες ότι γνώριζες. 

    «Ό,τι ονομάζουμε αρχή συχνά είναι το τέλος και το να δίνεις ένα τέλος είναι να κάνεις μια αρχή. Από το τέλος ξεκινάμε».
   Επίσης πράγματα που είναι καλύτερα από άλλα πράγματα, μπορούν ακόμη και να μας παρακινήσουν να εξετάσουμε, έστω εν συντομία, να γίνουμε λίγο καλύτεροι. «...Κεκαθαρμένον όμμα παραλαβών, δείξει σοι εν εαυτώ την εικόνα του αοράτου» (Κ. Λ.) 

 


παραπομπές 

 

Κ.Π.Καβάφης
(«Επιτύμβιον Aντιόχου, βασιλέως Kομμαγηνής»)

Τ. Σ. Έλιοτ -"Τέσσερα κουαρτέτα"

Μ. Βασιλείου - 'Οἰκείωση Πνεύματος'

 

 

 

εικόνες-κείμενο-επιμέλεια: Κάππα Λάμδα
© periopton 

 

Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας
η καθ΄οιονδήποτε τρόπο χρήση/αναπαραγωγή/ιδιοποίηση του παρόντος
(ολόκληρου ή αποσπασμάτων)